KM Portal

ดิฉันเห็นว่า นอกจากการพัฒนาและนำ “สรภัญญะ สบช.โมเดล” และ “ชุดนวัตกรรมส่งเสริมสุขภาพ” ไปใช้และประเมินผลในแต่ละพื้นที่แล้ว ควรให้ความสำคัญกับการต่อยอดผลงานที่เกิดจากความร่วมมือระหว่างวิทยาลัยพยาบาลกับพื้นที่ โดยพิจารณา การจดทะเบียนหรือคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา ของสรภัญญะ คู่มือ ชุดนวัตกรรม และสื่อที่พัฒนาขึ้น พร้อมกำหนดบทบาทและสิทธิของผู้ร่วมพัฒนาให้เหมาะสมและชัดเจน สำหรับการดำเนินงานในปีต่อไป ภายหลังมีการใช้นวัตกรรมและติดตามผลอย่างต่อเนื่องแล้ว ควรเพิ่มกระบวนการ ถอดบทเรียนจากการปฏิบัติจริง รวมทั้งค้นหาบุคคลต้นแบบและครอบครัวต้นแบบด้านการดูแลสุขภาพของแต่ละพื้นที่ โดยพิจารณาจากการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมและผลลัพธ์ด้านสุขภาพที่ดี แล้วถอดบทเรียนว่าแต่ละบุคคลหรือครอบครัวสามารถปรับพฤติกรรมได้อย่างไร มีปัจจัยสนับสนุนและวิธีจัดการอุปสรรคอย่างไร เพื่อนำประสบการณ์ความสำเร็จมาพัฒนาเป็นองค์ความรู้ของชุมชน ปรับปรุงนวัตกรรมให้เหมาะสมกับบริบท และต่อยอดเป็นสินทรัพย์ความรู้ของ CoP ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้และขยายผลสู่พื้นที่บริการวิชาการอื่นได้อย่างเป็นระบบและยั่งยืน

ดิฉันเห็นว่า จากการดำเนินงานที่ผ่านมา ทั้งสองพื้นที่ได้มีการสำรวจและคืนข้อมูลสุขภาพ ประชุมร่วมกับชุมชน วิเคราะห์สาเหตุของปัญหาด้วย RCA ผ่านต้นไม้ปัญหา และร่วมกันร่างนวัตกรรมที่สอดคล้องกับบริบทของแต่ละพื้นที่แล้ว ดังนั้น ขั้นตอนต่อไปควรทำให้การดำเนินงานมีความชัดเจนและเป็นระบบมากขึ้น โดยนำร่างนวัตกรรมของแต่ละพื้นที่มาทบทวนและพัฒนาร่วมกันระหว่างวิทยาลัยพยาบาล หน่วยบริการสุขภาพ อสม. ผู้นำชุมชน และประชาชน เพื่อกำหนดรูปแบบการดำเนินงาน กลุ่มเป้าหมาย กิจกรรม บทบาทของแต่ละฝ่าย ระยะเวลา และตัวชี้วัดให้ชัดเจน ก่อนนำไปดำเนินการในลักษณะของ การวิจัยร่วมกับพื้นที่แบบมีส่วนร่วม ซึ่งแต่ละชุมชนสามารถใช้รูปแบบที่เหมาะสมกับบริบทของตนเอง โดยวิทยาลัยพยาบาลทำหน้าที่เป็นภาคีวิชาการและพี่เลี้ยง ส่วนพื้นที่และชุมชนเป็นผู้ร่วมคิด ร่วมดำเนินการ และร่วมรับผิดชอบต่อผลลัพธ์ เพื่อให้เกิดความเป็นเจ้าของและสามารถดำเนินงานได้อย่างต่อเนื่อง

ดิฉันเห็นว่า การพัฒนาชุมชนเข้มแข็งควรเป็นกระบวนการบริการวิชาการเชิงบูรณาการที่นำองค์ความรู้ทางวิชาการมาผสานกับข้อมูล บริบท วิถีชีวิต และทุนทางวัฒนธรรมของแต่ละพื้นที่ โดยให้ชุมชนมีส่วนร่วมตั้งแต่การทำความเข้าใจและวิเคราะห์ปัญหา เนื่องจากแม้แต่ละชุมชนจะเผชิญปัญหาสุขภาพที่คล้ายคลึงกัน แต่ปัจจัยที่เกี่ยวข้องและผลลัพธ์ทางสุขภาพอาจแตกต่างกันตามบริบท จากการดำเนินงานที่ผ่านมาของวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สรรพสิทธิประสงค์ ซึ่งได้ร่วมกับพื้นที่สำรวจและคืนข้อมูลสุขภาพ วิเคราะห์สาเหตุด้วย RCA ผ่านต้นไม้ปัญหา และนำข้อมูลมาร่วมออกแบบร่างนวัตกรรม ทำให้ดิฉันเห็นความสำคัญของการออกแบบกลยุทธ์ที่มีความจำเพาะกับพื้นที่ โดยเฉพาะการใช้สื่อสุขภาพที่สอดคล้องกับวัฒนธรรมและวิถีชีวิต การสนับสนุนจากครอบครัวและเครือข่ายชุมชน ตลอดจนการสร้างการมีส่วนร่วมและความเป็นเจ้าของของคนในชุมชน ซึ่งเป็นกลไกสำคัญที่จะนำไปสู่การจัดการปัญหาสุขภาพของชุมชนได้อย่างต่อเนื่อง

สำหรับการดำเนินงาน CoP ในระยะต่อไป ดิฉันเห็นว่าควรนำองค์ความรู้และร่างนวัตกรรมที่ได้จากแต่ละพื้นที่มาพัฒนาให้มีความชัดเจนและเป็นระบบมากขึ้น โดยวิทยาลัยพยาบาลและชุมชนร่วมกันทบทวน ออกแบบ และกำหนดรูปแบบการดำเนินงาน กลุ่มเป้าหมาย กิจกรรม บทบาทของแต่ละฝ่าย ระยะเวลา และตัวชี้วัด แล้วนำไปดำเนินการในลักษณะ การวิจัยและพัฒนาร่วมกับพื้นที่แบบมีส่วนร่วม พร้อมวางระบบติดตามและประเมินผลตั้งแต่ก่อนดำเนินการ ระหว่างดำเนินการ และหลังดำเนินการ เพื่อให้เห็นทั้งกระบวนการ การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม และผลลัพธ์ด้านสุขภาพ จากนั้นนำผลกลับมาร่วมกันทบทวน ถอดบทเรียน และปรับปรุงรูปแบบให้เหมาะสมกับแต่ละบริบท รวมทั้งพัฒนาร่างคู่มือและนวัตกรรมให้เป็นสินทรัพย์ความรู้ที่ผ่านการตรวจสอบคุณภาพและมีหลักฐานผลลัพธ์รองรับ ซึ่งดิฉันคิดว่าจะช่วยยกระดับการบริการวิชาการจากการจัดกิจกรรมในชุมชน ไปสู่การสร้าง รูปแบบการส่งเสริมสุขภาพที่วิทยาลัยและชุมชนร่วมกันพัฒนา เป็นเจ้าของ เรียนรู้ และสามารถนำไปประยุกต์ใช้หรือขยายผลในพื้นที่บริการวิชาการอื่นได้อย่างเป็นระบบและยั่งยืน

ชุมชนเข้มแข็งผู้นำต้องให้ความสำคัญ ประชาชมต้องมีส่วนร่วมทุกขั้นตอนร่วมคิด ร่วมกระบวนการ ร่วมรับผลประโยชน์

ชุมชนเข้มแข็ง ประชาชนต้องมีส่วนร่วม อสม.ช่วยเสริม ผู้นำชุมชนเห็นชอบ

การพัฒนาชุมชนเข้มแข็ง เป็นกระบวนการบริการวิชาการเชิงบูรณาการ องค์ความรู้ปัจจุบัน ร่วมกับการผสานกับบริบทของพื้นที่ เพื่อค้นหาปัจจัยที่ทำให้ผลลัพธ์ด้านสุขภาพ หลายครั้งที่พบว่า แต่ละชุมชนแม้เผชิญปัญหาคล้ายกัน แต่ผลลัพธ์ทางสุขภาพก็อาจแตกต่างกันตามแต่ละบริบท สิ่งสำคัญคือการทำความเข้าใจชุมชน และการร่วมกับชุมชนเพื่อแก้ไขปัญหาตามแต่ละพื้นที่ โดยเน้นการออกแบบกลยุทธ์ให้สอดคล้องกับบริบท วิถีชีวิต และทุนวัฒนธรรมของชุมชนนั้น
การดำเนินการของวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สรรพสิทธิประสงค์ที่ผ่านมา องค์ความรู้ที่ได้ ชี้ให้เห็นความสำคัญของการทำ RCA ร่วมกับชุมชน การใช้สื่อสุขภาพที่เหมาะกับวัฒนธรรมท้องถิ่น การสนับสนุนจากครอบครัวอย่างต่อเนื่อง และการพัฒนาร่างคู่มือ/นวัตกรรมให้เป็นสินทรัพย์ความรู้ที่ผ่านการตรวจสอบคุณภาพ มีส่วนสำคัญในการสร้างความเข้มแข็งให้ชุมชนได้แก้ไขปัญหาด้วยกระบวนการมีส่วนร่วม และสามารถนำไปประยุกต์ใช้และขยายผลในพื้นที่บริการวิชาการต่อไป